Η μακροχρόνια υπερκατανάλωση οινοπνεύματος μειώνει δραστικά την αναμενόμενη διάρκεια ζωής και αποτελεί σημαντικό αίτιο αποφεύξιμων θανάτων. Συγκεκριμένα, στις ΗΠΑ, περίπου 100.000 θάνατοι ετησίως οφείλονται σε παθήσεις που προκαλούνται από το υπερβολικό ποτό, και για περίπου 4 στους 10 ανθρώπους οι οποίοι πεθαίνουν σε εργατικά ή τροχαία ατυχήματα διαπιστώνεται ότι υπήρχε αλκοόλ στο αίμα τους.

Επιδράσεις από την κατανάλωση οινοπνεύματος

Όταν πίνετε, το οινόπνευμα απορροφάται από το στομάχι και το λεπτό έντερο. Μεταφέρεται στο ήπαρ, όπου διασπάται από διάφορα ένζυμα, για να χρησιμοποιηθεί ως ενέργεια ή να αποθηκευτεί υπό μορφή λίπους. Μικρή ποσότητα οινοπνεύματος αποβάλλεται αναλλοίωτο στα ούρα και κατά την εκπνοή. Το οινόπνευμα φτάνει στη μέγιστη συγκέντρωσή του στο αίμα σε 35-45 λεπτά μετά την κατανάλωσή του. Η πραγματική συγκέντρωση οινοπνεύματος εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως το σωματικό βάρος του ατόμου και το αν καταναλώθηκε με φαγητό ή με άδειο στομάχι.

Ο ρυθμός διάσπασης του οινοπνεύματος στο ήπαρ διαφέρει επίσης κατά άτομο, και όσοι πίνουν μεγάλες ποσότητες είναι σε θέση να το μεταβολίζουν πολύ ταχύτερα. Ο μέσος ρυθμός είναι περίπου 1 μονάδα ανά ώρα. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, το σώμα σας δεν μπορεί να μεταβάλει τον ρυθμό με τον οποίο μεταβολίζει το οινόπνευμα, έτσι όσο περισσότερο πίνετε, τόσο περισσότερο χρόνο θα πάρει ώστε η τιμή συγκέντρωσης αλκοόλ στο αίμα σας να επανέλθει στο κανονικό. Αν πιείτε πολύ ένα βράδυ, μπορεί να είστε ακόμα μεθυσμένοι το επόμενο πρωί.

Βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις

Το οινόπνευμα καταστέλλει τη δράση του κεντρικού νευρικού συστήματος. Ειδικότερα, επηρεάζει το τμήμα εκείνο του εγκεφάλου που ελέγχει τις κινήσεις του ανθρώπου, μειώνοντας το συντονισμό και τον χρόνο αντίδρασης (αντανακλαστικά) του πότη. Οι αναστολές καταστέλλονται και, παρότι πιθανό να νιώθετε μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, η κρίση σας μπορεί να είναι μειωμένη επί αρκετές ώρες μετά την κατανάλωση αλκοόλ. Ακόμα και ένα μόνο ποτό είναι αρκετό για να υπάρξει αυτό το αποτέλεσμα και είναι επικίνδυνο να οδηγείτε ή να χειρίζεστε παντός είδους μηχανήματα. Το οινόπνευμα προκαλεί τη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων του δέρματος. Παρότι αυτή η αυξημένη ροή αίματος μπορεί να σας κάνει να νιώθετε ζεστοί, εντούτοις, στην πραγματικότητα, το σώμα σας έχει απώλεια θερμότητας. Κατά συνέπεια, δεν θα πρέπει να δίνετε οινόπνευμα σε άτομα τα οποία έχουν παγώσει από έκθεσή τους στο κρύο.

Το οινόπνευμα προκαλεί αυξημένη διούρηση και πιθανόν να νιώσετε αφυδατωμένοι, αν έχετε καταναλώσει αρκετά ποτά σε μικρό χρονικό διάστημα. Η πολυποσία οδηγεί συχνά στην κατάσταση την οποία κοινώς ονομάζουμε hangover- δηλαδή τα επακόλουθα συμπτώματα της μέθης- με κεφαλαλγία, ναυτία, ζαλάδα και ξηροστομία. Η κατάσταση αυτή είναι αποτέλεσμα αρνητικών αντιδράσεων του οργανισμού στο οινόπνευμα και στα ονομαζόμενα «ομογενή» και με παρόμοια δράση χημικά. Τα χημικά αυτά βρίσκονται κυρίως στα βαθύχρωμα ποτά, όπως το κόκκινο κρασί και το ουίσκι. Μπορείτε να επιβραδύνετε την απορρόφηση του οινοπνεύματος από τον οργανισμό σας τρώγοντας μαζί με το ποτό σας και να μειώσετε τις επιπτώσεις του hangover πίνοντας άφθονο νερό μαζί και μετά την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών. Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων οινοπνεύματος μπορεί να προκαλέσει απώλεια συνείδησης, κώμα ή, σε ακραίες περιπτώσεις πολυποσίας, ακόμα και θάνατο.

Ορισμένα άτομα ασιατικής καταγωγής φέρουν ένα γονίδιο το οποίο προκαλεί μιαν άμεση αρνητική αντίδραση στο οινόπνευμα. Τα άτομα αυτά εμφανίζουν αντιδραστικά συμπτώματα, όπως ναυτία και μεγάλη έξαψη προσώπου.

Μακροπρόθεσμες επιπτώσεις

Η κατανάλωση οινοπνεύματος μέσα σε λογικά όρια ασφαλείας μπορεί να σας προφυλάξει από νόσο της στεφανιαίας και εγκεφαλικά. Άνδρες άνω των 40 ετών και γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση έχουν περισσότερες πιθανότητες να επωφεληθούν από αυτή τη δράση του οινοπνεύματος. Εντούτοις, όταν ξεπερνιούνται τα όρια ασφαλείας, οι κίνδυνοι υπερσκελίζουν τα πιθανά οφέλη. Δεδομένου ότι το οινόπνευμα περιέχει μεγάλο βαθμό θερμίδων, οι τακτικοί πότες συχνά παίρνουν βάρος. Το οινόπνευμα καταστρέφει τα περισσότερα συστήματα του σώματος και αποτελεί μείζον αίτιο ηπατοπάθειας. Στον εγκέφαλο, κύτταρα τα οποία ελέγχουν τη μαθησιακή ικανότητα και τη μνήμη μπορούν να καταστραφούν.

Κατανάλωση οινοπνεύματος πέραν των ορίων ασφάλειας αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, όπως οιδηματική καρδιομυοπάθεια και υψηλή αρτηριακή πίεση. Η υπερβολική κατανάλωση οινοπνεύματος αυξάνει τον κίνδυνο για αρκετές μορφές καρκίνου, ιδιαίτερα καρκίνο του ρινοφάρυγγα, καρκίνο του λάρυγγα, καρκίνο του στόματος και καρκίνο του οισοφάγου. Αν καπνίζετε παράλληλα, τότε ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου είναι ακόμα μεγαλύτερος.

Η μεγάλη κατανάλωση οινοπνεύματος ελαττώνει τη γονιμότητα και είναι επίσης επικίνδυνη     κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Μια έγκυος η οποία πίνει οποιοδήποτε οινοπνευματώδες ποτό στα πρώτα στάδια της κύησης ή πάνω από 1 μονάδα αλκοόλ την ημέρα σε πιο προχωρημένα στάδια της εγκυμοσύνης της, διακινδυνεύει την πρόκληση βλάβης στο έμβρυο.

Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ σε τακτική βάση μπορεί να οδηγήσει σε εξάρτηση και αποτελεί μείζον αίτιο κοινωνικών προβλημάτων. Χαρακτηριστικά, στις ΗΠΑ, περίπου το ½ των δραστών και των θυμάτων ανθρωποκτονιών, σοβαρών επιθέσεων και οικογενειακής βίας δρουν υπό την επήρεια μέθης και περίπου 1 στα 5 άτομα σε περιπτώσεις αυτοκτονίας είναι εξαρτημένα από το αλκοόλ. Η κατανάλωση οινοπνευματωδών σε τακτική βάση μπορεί να καταστρέψει κάθε είδους ανθρώπινες σχέσεις και προκαλεί μεγάλο στρες και εντάσεις στην οικογένεια του αλκοολικού ατόμου.

Αξιολογώντας τη δική σας κατανάλωση οινοπνεύματος

Αν θεωρείτε ότι πίνετε υπέρ του δέοντος, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας, ο οποίος πιθανόν να σας ζητήσει να κρατήσετε ένα ημερολόγιο επί αρκετές εβδομάδες, στο οποίο θα καταγράφετε κάθε ποτό που καταναλώνετε.

Ορισμένα άτομα χρησιμοποιούν το αλκοόλ για να ανταποκριθούν στις δύσκολες καταστάσεις. Η σχετιζόμενη με ψυχολογικό στρες κατανάλωση οινοπνεύματος μπορεί να οδηγήσει σε πρόβλημα αλκοολισμού. Στα σχετικά προειδοποιητικά σημάδια κινδύνου περιλαμβάνονται το να πίνετε περισσότερο απ’ όσο είχατε πρόθεση να πιείτε σε οποιαδήποτε περίπτωση, έντονα συμπτώματα hangover, και η εμπλοκή σας σε ατυχήματα ή φιλονικίες όταν είστε υπό την επήρεια αλκοόλ.

Τι μπορείτε να κάνετε

Για να απολαμβάνετε το αλκοόλ με ασφάλεια, περιορίστε την ποσότητα που καταναλώνετε. Αν σκοπεύετε να πιείτε, βεβαιωθείτε ότι δεν πρόκειται να οδηγήσετε. Δώστε το καλό παράδειγμα στα παιδιά σας. Συζητήστε μαζί τους τις επιπτώσεις του αλκοόλ και ενισχύστε το μήνυμα που παίρνουν από το σχολείο, από τα σχετικά προγράμματα διαπαιδαγώγησης ή τα τηλεοπτικά προγράμματα ενημέρωσης. Για να εκτονώσετε και να ανακουφίσετε οδυνηρά συναισθήματα, δοκιμάστε άλλες μεθόδους όπως ψυχολογική υποστήριξη.