Για την κατασκευή μίας πρωτεΐνης ή ενός ενζύμου, το DNA δημιουργεί ένα σκέλος RNA, ριβονουκλεϊνικό οξύ, και στην συνέχεια μεταγράφει σε αυτό τις οδηγίες του.  Το RNA χρησιμοποιεί αυτές τις οδηγίες για να επιλέξει τα μεμονωμένα αμινοξέα, τα οποία βρίσκονται στα πρωτεϊνούχα τρόφιμα, και που χρειάζονται για την κατασκευή μίας συγκεκριμένης πρωτεΐνης ή ενζύμου.  Οι πρωτεΐνες αυτές και τα ένζυμα δομούν την βάση για χιλιάδες βιοχημικών – από ορμόνες έως νευροδιαβιβαστές -  που χρειάζονται για την λειτουργία του οργανισμού.

 

Όσο η επιστήμη όλο και περισσότερο ερευνά στην σχέση διατροφής και DNA, συχνά ακούμε τον όρο “έκφραση γονιδίων”.  Έκφραση γονιδίων είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ενεργοποίηση των γονιδίων.  Όταν “εκφράζεται” ένα γονίδιο, ενεργοποιείται, και μόνον τότε αρχίζει η διαδικασία κατασκευής μίας πρωτεΐνης ή ενός ενζύμου.  Τα γονίδια ενεργοποιούνται από πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων της φυσικής ανάπτυξης, τραυματισμών, επούλωσης, παραγόντων στρες, ορμονών, συναισθημάτων, και λοιμώξεων.

 

Στην διαδικασία της έκφρασης των γονιδίων, το κύτταρο λαμβάνει ένα χημικό σήμα.  Το χημικό σήμα κατευθύνεται στο γονίδιο που είναι υπεύθυνο για την κατασκευή της πρωτεΐνης ή του ενζύμου που χρειάζεται.  Οι βιταμίνες, τα μέταλλα, και άλλα διατροφικά στοιχεία χρησιμοποιούνται για την ολοκλήρωση της διαδικασίας κατασκευής της πρωτεΐνης ή του ενζύμου.  Εάν ένα σημαντικό διατροφικό στοιχείο δεν υπάρχει σε επαρκείς ποσότητες, η διαδικασία της κατασκευής πρωτεΐνης ή ενζύμου σταματά, το οποίο στην πράξη σημαίνει ότι το σώμα ίσως να μην μπορεί να διατηρήσει τις φυσιολογικές του λειτουργίες.  Για παράδειγμα, χημικά σήματα ειδοποιούν όλο το σώμα για ένα κόψιμο στο δέρμα.  Τα χημικά αυτά σήματα ενεργοποιούν τα ανοσοποιητικά κύτταρα να επιτεθούν στα βακτήρια που προκαλούν λοίμωξη και τα γονίδια που εμπλέκονται στην επούλωση.  Η αναπαραγωγή του DNA εμπλέκεται στην διαδικασία της επούλωσης.  Τα δερματικά κύτταρα κάνουν αντίγραφα του DNA τους και μετά διαιρούνται για την δημιουργία καινούργιων κυττάρων.  Μετά την ίαση της πληγής, όλη αυτή η δραστηριότητα σταματά καθότι δεν χρειάζεται πια.  Για να παραμείνουν τα γονίδια υγιή και ενεργά – να ενεργοποιούνται και να απενεργοποιούνται όταν χρειάζεται – το συστατικό τους DNA πρέπει να έχει τα κατάλληλα δομικά στοιχεία.  Είναι σημαντικό να καταλάβει κανείς ότι ανεπαρκή επίπεδα βιταμινών, μετάλλων, και άλλων μικροδιατροφικών στοιχείων μπορούν να εξασθενήσουν την φυσική γονιδιακή λειτουργία.  Επιπλέον, ανεπάρκειες ή ανισομέρειες διατροφικών στοιχείων σε νεαρή ηλικία επηρεάζουν τον άνθρωπο αργότερα στην ζωή του, καθώς και τις επόμενες γενιές.

 

Όλες οι εκφυλιστικές παθήσεις συνεπιφέρουν κάποια μορφή βλάβης στο DNA και στην δραστηριότητα των γονιδίων, η οποία είτε κληρονομείται όπως η δρεπανοκυτταρική αναιμία ή δημιουργείται από παράγοντες όπως περιβαλλοντολογικές συνθήκες, χρόνια λήψη φαρμάκων, κλπ.  Παρόλο που η γήρανση δεν είναι ασθένεια, κατέχει τα γενετικά χαρακτηριστικά μιας ασθένειας καθότι η βαθμιαία ζημιά στο DNA αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης ασθενειών.  Οι ρυτίδες του δέρματος αντανακλούν μία υποβόσκουσα ζημιά του DNA στα δερματικά κύτταρα.  Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ζημιές στο DNA ξαναγράφουν ολότελα φυσικές γενετικές οδηγίες πράγμα που οδηγεί σε ασθένειες όπως ο καρκίνος.